Trong quản trị, tôi vẫn thường chiêm nghiệm về một chân lý của Ikujiro Nonaka: Tri thức không phải là thứ tĩnh tại trong các ổ cứng, nó là một dòng chảy sinh động được kiến tạo từ những tương tác rất “người”.

Mô hình SECI mà chúng ta thảo luận bấy lâu nay tôn vinh vai trò tuyệt đối của con người. Đó là nơi những trải nghiệm ẩn (Tacit) được nhào nặn qua những buổi thảo luận, những quan sát trực tiếp, để rồi kết tinh thành những tri thức hiện (Explicit) có giá trị. Trong thế giới đó, máy móc chỉ đóng vai trò là những “hộp chứa” – chúng lưu trữ nhưng không biết suy tư, thực thi nhưng không biết sáng tạo.

Gần đây, khi quan sát cách các hệ thống thông minh vận hành, tôi nhận thấy chúng ta không còn có thể đơn giản coi công nghệ là một thành tố nằm ngoài vòng xoáy tri thức. Chúng bắt đầu tham gia vào việc tổng hợp, suy luận và đưa ra những gợi ý mang tính hệ thống với một tốc độ khủng khiếp.

Thế giới đang chuyển mình sang một chiều kích khác, nơi mà Business Agility – năng lực linh hoạt của tổ chức – không còn là một lựa chọn, mà là điều kiện sinh tồn.

Một tổ chức có tính Agility cao không chỉ là phản ứng nhanh với thị trường, mà trước hết, đó phải là một tổ chức có khả năng hấp thụ và chuyển hóa tri thức một cách tức thời nhất.

Việc đặt vấn đề về vai trò của công nghệ lúc này không phải để hạ thấp giá trị của con người. Ngược lại, nó thúc ép chúng ta phải định nghĩa lại: Đâu là phần cốt lõi không thể thay thế của con người trong một hệ sinh thái tri thức đang thay đổi từng giây?

Khi các hệ thống thông minh dần đảm nhiệm những phần việc mang tính hệ thống hóa và kết nối dữ liệu, con người sẽ được giải phóng để quay về với những giá trị nguyên bản nhất: sự thấu cảm, ý chí kiến tạo và khả năng đưa ra những quyết định mang tính chiến lược dựa trên những bối cảnh phức tạp mà máy móc chưa chạm tới được.

Trong chuỗi bài viết tới đây, tôi muốn cùng các bạn đi sâu vào việc tái cấu trúc tư duy về quản trị tri thức, tích hợp những nguồn lực tri thức mới này vào dòng chảy giá trị của tổ chức, nhằm tạo ra một năng lực thích ứng bền vững.

Chúng ta đang đứng trước một cơ hội để thiết kế lại cách chúng ta học tập và vận hành tổ chức.

Mời các bạn cùng đồng hành.